Kan een beschonken fietser zijn rijbewijs kwijtraken in het verkeer?
Artikel 8 WVW
Artikel 8.1 WVW luidt: Het is een ieder verboden een voertuig te besturen of als bestuurder te doen besturen, terwijl hij verkeert onder zodanige invloed van een stof, waarvan hij weet of redelijkerwijs moet weten, dat het gebruik daarvan - al dan niet in combinatie met het gebruik van een andere stof - de rijvaardigheid kan verminderen, dat hij niet tot behoorlijk besturen in staat moet worden geacht.
Het gaat hier om: een ieder, dus niet alleen mensen die houder zijn van een rijbewijs besturen of doen besturen, dus ook een rijinstructeur les geeft vanaf de bijrijdersstoel en feitelijk het voertuig bestuurt mag niet onder invloed zijn een stof, dat kan dus van alles zijn: medicijnen (vandaar die stickers op de verpakking) maar ook lijmdampen bij een bouwvakker of de rook van de joint van de bijrijder
Artikel 8.2 WVW luidt: Het is een ieder verboden een voertuig te besturen of als bestuurder te doen besturen na zodanig gebruik van alcoholhoudende drank, dat: a. het alcoholgehalte van zijn adem bij een onderzoek hoger blijkt te zijn dan 220 microgram alcohol per liter uitgeademde lucht, dan wel b. het alcoholgehalte van zijn bloed bij een onderzoek hoger blijkt te zijn dan 0,5 milligram alcohol per milliliter bloed. Het gaat hier om: een alcoholhoudende drank in plaats van een stof die de rijvaardigheid beïnvloed of kan beïnvloeden en tevens wordt hier een gemeten minimum als voorwaarde gesteld, namelijk 220 ugl of 0,5 promille.
Artikel 8.3 WVW is voor beginnende bestuurders (korter dan 5 jaar in bezit van het rijbewijs), en hierin staat een lager alcoholwaarde (88 ugl. of 0,2 promille).
Artikel 8.4 WVW bepaalt dat bestuurders zonder geldige rijbewijscategorie vallen onder de regels van artikel 8.3).
Wat is wat (volgens de Wegenverkeerswet)?
Het is belangrijk om te weten dat elke wet een vaste opbouw kent. Elke wet begint in artikel 1 met algemene bepalingen ook wel definities genoemd. Zo staat in artikel 1 WVW precies was een motorrijtuig, bromfiets of ‘fiets met trapondersteuning’ is. Het is goed om op dit punt te vermelden dat begrippen uit woordenboeken er niet(s) toe doen. Dat is ook logisch want de wet zou ineens een andere betekenis kunnen krijgen als het woordenboek een begripsomschrijving zou veranderen. Maar artikel 164 WVW, dat de invordering bij artikel 8 WVW regelt, spreekt alleen over de bestuurder van een motorrijtuig. Kijken we artikel 1 WVW wat er onder een motorrijtuig wordt verstaan dan kan een fiets geen motorrijtuig zijn dus kan het rijbewijs niet ingevorderd worden van een fietser. Een bromfiets, snorfiets of auto zijn wèl motorrijtuigen en dus kan van bestuurders daarvan wèl het rijbewijs worden ingevorderd. Na invordering via artikel 164 WVW gaat het rijbewijs naar de Oficier van Justitie (zie lid 4).
Dan is er nog artikel 130 WVW.
Dit artikel is voor mensen die om een ander reden niet in staat zijn een voertuig te besturen. Voor de volledigheid moet worden vermeld dat alcohol hierbij wel degelijk een rol kan spelen. Dit artikel kan worden toegepast op mensen die overspannen zijn, niet (meer) de rijvaardigheid beschikken of zich anderzins, bewust of onbewust misdragen. Voor een complete opsomming waarvoor artikel 130 WVW kan worden ingezet zie Art 5 RMRG en de bijlage I.
Artikel 130 WVW spreekt over ‘een of meer categorieën van motorrijtuigen waarvoor dat rijbewijs is afgegeven’. En eerder bleek al dat een fiets geen motorrijtuig is en voor fietsen bestaat er geen categorie op het rijbewijs.
Mocht het rijbewijs op basis van overtreding van artikel 130 WVW worden ingenomen dan stuurt de politie het rijbewijs naar het CBR. Het CBR heeft inzage in het proces-verbaal en zal de houder van het rijbewijs uitnodigen voor een onderzoek. Alleen het CBR beslist of de inname terecht was of niet. als de inname terecht was kan het rijbewijs ongeldig worden verklaard.
Puur theoretisch
Je bent ook bestuurder van een motorrijtuig als de motor ervan uit staat, als de motor van je bromfiets defect is, is gedemonteerd etc.
Het gaat niet om in welke staat het voertuig verkeert tijdens de overtreding maar hoe het voertuig ooit op de weg werd toegelaten toen het een typegoedkeuring kreeg. Zie
artikel 1 WVW , daar staat immers nergens ‘met ingeschakelde motor’.
Dus een Spartamet (snorfiets, dus blauw kentekenplaatje) waarvan de motor is verwijderd blijft voor de wet een Spartamet en een opgevoerde brommer wordt geen motor maar blijft een brommer (die niet aan de gestelde eisen voldoet).
Voorbeeld: Stel: de motor van je auto is uit want je brandstof is op… Je auto wordt geduwd en jij bestuurt door het geopende portierraam je auto. Jij bent nu een bestuurder van een personenauto en dus feitenlijk verplicht om je gordel te dragen. Niet waarschijnlijk dat je hiermee te maken krijgt…maar toch.
Meer realistisch
Wel zeer goed mogelijk is dat je problemen krijgt als je zoals hierboven omschreven een auto bestuurt en het overige verkeer in gevaar brengt of erger, een ongeluk veroorzaakt. Formeel zijn alle verplichtingen (houder van rijbewijs van juiste categorie/verzekering/keuring/technische staat) gewoon van toepassing.
In de praktijk
Hier wat de overheid er over schrijft (invorderen van een rijbewijs bij een fietser kan niet, een rijverbod kan wel). Hiereen praktijkverhaal waarbij invordering van het rijbewijs wel gebeurde, al is onduidelijk wat precies de feiten zijn/waren. Voor de volledigheid dient te worden gemeld dat krantenberichten slechts zelden de volledige juiste weergave van feiten geven.